HAFTALIK AXBOROT-TAHLILIY DAYJEST (6 - 10 iyul)

Xalqaro Moliya Korporatsiyasi: diagnostika va yetakchi tarmoqlar (Jahon banki)

worldbank.org / ifc.org, 2026-yil 2-iyul

Jahon banki guruhi Oʻzbekiston xususiy sektori diagnostikasini (Country Private Sector Diagnostic, CPSD) eʼlon qildi. Korxonalar oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovlarga koʻra, yuqori soliq stavkalari, moliyalashtirishga cheklangan kirish imkoniyati va malakali kadrlar yetishmovchiligi bilan bir qatorda, biznes oʻsishi uchun asosiy toʻsiqlar boʻlib qolmoqda. Alohida taʼkidlanishicha, davlat korxonalari hamon mamlakat YAIMning 30 foizidan ortigʻini shakllantiradi va energetika, transport hamda metallurgiya kabi tarmoqlarda ustunlik qilib, xususiy biznes uchun notekis raqobat sharoitini yuzaga keltirmoqda. Diagnostikada eng yuqori investitsiya salohiyatiga ega uchta tarmoq ajratib koʻrsatilgan: logistika (zamonaviy ombor maydonlaridagi tanqislik — 88%; islohotlar amalga oshirilganda — 1,05 mlrd dollargacha investitsiya va 41 000 ta yangi ish oʻrni), turizm (2025-yilda 11,7 mln tashrif buyuruvchi; salohiyat — 3,1–4,2 mlrd dollar investitsiya va 180 000 tagacha ish oʻrni) hamda farmatsevtika (188 mln dollargacha investitsiya va 20 000 dan ortiq malakali ish oʻrni). Alohida taʼkidlanishicha, Jahon Savdo Tashkilotiga qoʻshilish kuchli islohot langari boʻlishi mumkin, bu esa investorlarga tartibga solish, jumladan, soliq muhitining barqarorligi haqida signal beradi.

Toʻliq oʻqish → https://www.ifc.org/en/pressroom/2026/world-bank-group-recommends-policy-actions-to-boost-private-investment-and-create-

Global beqarorlik sharoitida Oʻzbekistonning fiskal koʻrsatkichlari oʻzgarishsiz qoldi (ADB)

adb.org, 2026-yil 8-iyul

Osiyo taraqqiyot banki (ADB) «Asian Development Outlook» (ADO July 2026 Update) hisobotining iyul oyidagi yangilangan versiyasini eʼlon qildi. Ozarbayjon, Gruziya, Qozogʻiston, Qirgʻiz Respublikasi, Tojikiston va Oʻzbekiston boʻyicha 2026–2027-yillarga oid oʻsish prognozlari oʻzgarishsiz qoldirildi, mintaqadagi bir qator boshqa davlatlar (Turkiya, Armaniston, Turkmaniston) boʻyicha esa Yaqin Sharqdagi mojaro oqibatlari va yoqilgʻi narxlarining oshishi sababli prognozlar pasaytirish tomon qayta koʻrib chiqildi. Kavkaz hamda Markaziy va Gʻarbiy Osiyo mintaqasi boʻyicha esa oʻsish prognozi 2026-yil uchun 3,8 foizgacha pasaytirildi, inflyatsiya prognozi esa 22,0 foizgacha oshirildi — bu mintaqada fiskal intizomni saqlab qolish va ehtiyotkor byudjet siyosati zarurligini koʻrsatadi.

Toʻliq oʻqish → https://www.adb.org/outlook/editions/july-2026

XVF: yangilangan jahon iqtisodiyoti prognozida energiya resurslari narxining yuqoriligi fonida soliq-byudjet siyosati uchun xavflar qayd etildi (XVF)

imf.org, 2026-yil 8-iyul

Xalqaro Valyuta Fondi (XVF) «World Economic Outlook Update» hisobotining iyul oyidagi yangilangan versiyasini — «Global Financial Markets Confront the War in the Middle East and Amplification Risks» — eʼlon qildi. 2026-yilda jahon iqtisodiyoti oʻsishi 3,0 foiz darajasida (2027-yilda — 3,4 foiz) prognoz qilinmoqda, shu bilan birga Fond xomashyo va texnologik boʻm hisobidan daromad olayotgan davlatlar hukumatlarini prosiklik byudjet xarajatlaridan ogohlantirib, qoʻshimcha daromadlarni barqaror oʻrta muddatli fiskal strategiya doirasida byudjet zaxiralarini tiklashga yoʻnaltirishni tavsiya etmoqda. Hisobotda, shuningdek, davlatlar yoqilgʻi va oziq-ovqat narxlarining oshishiga javoban qoʻllayotgan soliq-byudjet chora-tadbirlari boʻyicha global kuzatuv tizimi ham yangilandi, jumladan soliq siyosati chora-tadbirlari (yoqilgʻi, elektr energiyasi, transportga boʻlgan bojlarni kamaytirish).

Toʻliq oʻqish →https://www.imf.org/-/media/files/publications/weo/2026/update/july/english/text.pdf

XVF ector xavflarni kamaytirish uchun Oʻzbekistonda davlat korxonalarini isloh qilishni tavsiya etadi (XVF)

imf.org, 2026-yil 7-iyul

XVF «Oʻzbekistonda davlat korxonalari: muammolar va islohot variantlari» nomli hisobotni eʼlon qildi, unda ularning iqtisodiyotdagi oʻrni, moliyaviy koʻrsatkichlari va davlat byudjeti bilan oʻzaro aloqasi tahlil qilingan. Fond taʼkidlashicha, davlat korxonalari muhim rol oʻynaydi, biroq turli qoʻllab-quvvatlash shakllari orqali sezilarli ector xavflarni yuzaga keltiradi. Ushbu xavflarni kamaytirish va xususiy ector oʻsishini qoʻllab-quvvatlash maqsadida XVF Oʻzbekiston hukumatiga bir qator yoʻnalishlarda islohotlarni davom ettirishni tavsiya etadi: davlatning mulkdor sifatidagi roli aniq belgilanishi, iqtisodiyotning nostrategik va raqobatbardosh tarmoqlarida davlat ishtirokining qisqartirilishi, shuningdek davlat mulkida qolayotgan korxonalar uchun korporativ boshqaruv, shaffoflik va ragʻbatlantirish tizimining kuchaytirilishi.

Toʻliq oʻqish → https://www.imf.org/en/publications/selected-issues-papers/issues/2026/07/07/state-owned-enterprises-in-uzbekistan-issues-and-reform-options-577571

Oʻzbekistonning asosiy koʻrsatkichlari

Xalqaro moliya institutlarining prognozlari (2026-yil iyul holatiga koʻra)

Manbalar va nashr sanalari:

• ADB — Asian Development Outlook (ADO), 2026-yil aprel (prognozlar ADOning 2026-yil 8-iyuldagi yangilanishida oʻzgarishsiz tasdiqlangan); adb.org

• Jahon banki — Global Economic Prospects, 2026-yil iyun (maʼlumotlar 2026-yil 2-iyun holatiga qayd etilgan); worldbank.org

• XVF — Executive Board Concludes 2026 Article IV Consultation, 2026-yil 12-iyun (inflyatsiya boʻyicha raqamli koʻrsatkichlar 2026-yil aprel missiyasidan olingan); imf.org

Izoh: 2025-yil koʻrsatkichlari (fakt) — YAIM oʻsishi 7,7%, inflyatsiya 7,3%.